رقابت نه؛ تکمیل ظرفیت‌ها برای حمایت از مردم، کسب‌وکارها و تولید
سال‌هاست موضوع راه‌اندازی نهاد تکافل در کنار شرکت‌های بیمه بازرگانی مطرح است؛ اما این ظرفیت مهم، به‌دلیل برخی برداشت‌های نادرست و مخالفت‌های غیرکارشناسی، هنوز به‌طور کامل وارد بازار بیمه کشور نشده است.
تکافل می‌تواند یک ابزار مالی نوین و مکمل برای مدیریت ریسک اقتصاد ملی باشد؛ ابزاری که بر مشارکت، تعاون و حمایت جمعی اعضای صندوق استوار است و می‌تواند زمینه حمایت گسترده‌تر از خانواده‌ها، تولیدکنندگان، کارآفرینان و کسب‌وکارها را فراهم کند.
شناور بودن سهم مشارکت اعضا در جبران خسارت‌ها، الزاماً نقطه‌ضعف تکافل نیست؛ بلکه می‌تواند نقطه قوت آن باشد. در این مدل، اعضای صندوق به‌صورت جمعی در کنترل ریسک، کاهش خسارت‌ها و حفظ توانگری صندوق نقش دارند.
از سوی دیگر، در بیمه‌های بازرگانی نیز با وجود دریافت حق‌بیمه مشخص، گاهی هنگام پرداخت خسارت، به‌دلیل کسورات، فرانشیز یا اعمال قاعده نسبی سرمایه، مبلغ پرداختی کمتر از انتظار بیمه‌گذار است. بنابراین، اگر شناور بودن حق مشارکت در تکافل از منظر برخی منتقدان محل اشکال است، باید درباره کاهش تعهدات در زمان پرداخت خسارت نیز با همین دقت و حساسیت بحث شود.
پرسش اصلی این نیست که بیمه بهتر است یا تکافل؟
پرسش درست این است که:
چرا از ظرفیت هر دو نظام در کنار یکدیگر استفاده نکنیم؟
در برخی رشته‌ها و قراردادها، بیمه‌های بازرگتی و مشارکتند و در برخی حوزه‌ها، تکافل می‌تواند پوشش حمایتی و مشارکت جمعی بیشتری ایجاد کند. بهره‌گیری همزمان از هر دو مدل، می‌تواند به توسعه بازار، افزایش ضریب نفوذ بیمه، تقویت تاب‌آوری اقتصادی و حمایت مؤثرتر از تولید ملی منجر شود.
در تکافل، اعضای صندوق در سرنوشت مالی آن مشارکت دارند؛ در بیمه‌های بازرگانی، سهامداران و مدیران شرکت مسئول حفظ تعادل پرتفوی و توانگری مالی هستند. هر دو مدل، با تفاوت در ساختار و روش اجرا، می‌توانند در خدمت مدیریت ریسک جامعه قرار گیرند.
تکافل جایگزین بیمه نیست؛ مکمل آن است.
اکنون زمان آن رسیده است که به‌جای فرصت‌سوزی و مخالفت با نوآوری، از ظرفیت‌های قانونی، شرعی و اقتصادی هر دو نظام برای توانمندتر شدن اقتصاد ایران استفاده کنیم.
✍️ حمیدرضا حاجی‌اشرفی
📅 چهارشنبه، ۴ شهریور ۱۴۰۵
#بیمه #تکافل #مدیریت_ریسک #اقتصاد_ملی #صنعت_بیمه #ضریب_نفوذ_بیمه #تعاون #تولید_ملی #بیمه_۲۴
